در این مقاله، چهار اپلیکیشن برتر پیام رسانی را برای بررسی انتخاب کرده ایم که عبارتند از واتس اپ، تلگرام، لاین و وایبر. دلیل آنکه اپلیکیشن های دیگر مانند بیتاک، اسکایپ، هایک و ... را وارد این مقایسه نکرده ایم این است که این اپلیکیشن ها با وجود داشتن تعداد بالایی کاربر، چه در امکانات و چه در محبوبیت و گستردگی مابین کاربران ایرانی مغلوب این ۴ اپلیکیشن شدهاند و کمتر کسی انتخابی به جز ۴ اپلیکیشن ذکر شده میکند. در ابتدا به معرفی جزئی هرکدام از این چهار اپلیکیشن و نمایش تصویری از محیط آنها، و سپس به مقایسه ی امکانات آنها خواهیم پرداخت.
واتساپ یکی از قدیمی ترین برنامههای پیامرسانی است که از سال ۲۰۰۹ تاسیس شد و شروع به کار کرد. امکاناتی همچون ارسال عکس، موسیقی، ویدئو و پیامهای متنی از مهمترین ویژگیهای آن به حساب می آمد. این سرویس پیامرسانی تنها سال اول رایگان است و پس از آن ۰.۹۹ دلار در سال باید پرداخت شود تا بتوان از آن استفاده کرد. واتس اپ هم اکنون به رقم شگفت انگیز ۸۰۰ ملیون کاربر رسیده است که با توجه به نمودار صعودی کاربران آن، به زودی مرز یک میلیارد کاربر را هم خواهد گذراند.
Telegram
تلگرام یکی از جدیدترین و البته محبوبترین اپلیکیشنهای پیامرسانی در بین کاربران ایرانی است که قادر است در کنار پیامهای متنی، تصویر، ویدئو و هر فایلی که فکرش را کنید ارسال و دریافت کند. تلگرام که موسس آن یکی از مدیران وب سایت VK است برای تمامی پلتفرمهای موبایل موجود بوده و علاوه بر نسخهی مخصوص ویندوز و مک، نسخهی تحت وب آن نیز در اختیار کاربران قرار گرفته است.
Line
لاین اپلیکیشنی پیامرسان مخصوص تلفنهای هوشمند و رایانههای شخصی است که در سال ۲۰۱۱ در ژاپن راهاندازی شد و تنها با گذشت دو سال به بزرگترین شبکه اجتماعی ژاپنی بدل شد. لاین در ابتدا برای اندروید و iOS ارائه شد اما در نهایت و در سال ۲۰۱۲ نسخه مربوط به گوشیهای بلکبری آن نیز عرضه شد. نسخه ویندوز فون و آشا نیز یک سال بعد ارائه شد. این اپلیکیشن یکی از قدیمی ترین و پرامکانات ترین اپلیکیشن های موبایل نیز به حساب می آید که با ارائه ی امکاناتی همچون کانال های تایید شده و تایم لاین، و همچنین بهره مندی از استیکرها و پشتیبانی فارسی آن یکی از محبوب ترین اپلیکیشن ها در داخل نیز به حساب می آید. برخورداری از تعداد زیادی مخاطب فارسی زبان نیز باعث شده است تا این اپلیکیشن یکی از پایه های ثابت هر گوشی موبایلی در ایران باشد چرا که تقریبا بیش از نیمی از کانتکت های هر شخصی، در اپلیکیشن لاین وجود دارد که با توجه به امکانات و استیکرهای بی نظیر این برنامه، چنین استقبالی از آن دور از انتظار نبود.
Viber
وایبر در سال ۲۰۱۰ و برای رقابت با اپلیکیشن اسکایپ وارد گوشیهای آیفون شد و بعد گذشت یک سال به طور آزمایشی و محدود قدم به دنیای اندروید گذاشت و در سال ۲۰۱۲ به طور رسمی فعالیت خود را در این پلتفرم نیز آغاز کرد. ویندوزفون نیز از این اپلیکیشن فوق العاده بی نصیب نماند و وایبر در همان سال، برای گوشیهای ویندوزفونی نیز منتشر شد تا یکی از اولین اپلیکیشنهای پیامرسان باشد که در تمام پلتفرمهای موبایل وجود دارد. این اپلیکیشن در سال ۲۰۱۳، با رقم شگفت انگیز ۹۰۰ میلیون دلار به مالکیت شرکت ژاپنی Rakuten در آمد.
جدول مقایسهی امکانات اپلیکیشنها:
همانطور که مشاهده میکنید این چهار مدعی، همگی مشخصاتی شبیه به هم دارند و تنها در چند مورد خاص نسبت به یک دیگر برترند که باید دید هر کاربر، کدام یک از این موارد را در کار با اپلیکیشنها بیشتر استفاده میکند و نبود کدام را یک ضعف بزرگ برای آن میداند.
تماس صوتی و ویدئویی:
اولین تفاوتی که در جدول بالا با آن مواجه میشویم امکان برقراری تماس صوتی و ویدئویی است. همانطور که قابل مشاهده است امکان تماس صوتی در اپلیکیشن تلگرام، و همچنین تماس ویدئویی در دو اپلیکیشن واتساپ و تلگرام وجود ندارد و در مقابل، لاین و وایبر هر دو از این ویژگیهای مهم پشتیبانی میکنند. البته شاید با توجه به سرعت پایین اینترنت و هزینههای گزاف آن، نتوان امکان برقراری تماس صوتی و ویدئویی را برای کاربران ایرانی چندان حائز اهمیت دانست و احتمالا اکثر کاربران از نبود چنین قابلیتی، به سادگی عبور خواهند کرد و اگر در حال حاضر کاربر واتساپ یا تلگرام باشند، نبود امکان برقراری تماس ویدئویی یا صوتی(در تلگرام)، آنها را از اپلیکیشن مورد علاقهی خود دور نخواهد کرد.
اشتراک گذاری فایل:
مورد دوم که در جدول بالا یکسان نیست، فرمتهای پشتیبانی شده در بخش ارسال فایل است. بخشی که برای تعداد زیادی از کاربران بسیار مهم بوده و برخلاف تماس ویدئویی، استفادهی بالایی از آن خواهند کرد. در اپلیکیشت واتساپ کاربر قادر است فایلهای تصویری، ویدئویی و صوتی را ارسال کند که تقریبا نیاز اکثر کاربران را برطرف خواهد کرد. اما حداقل در این بخش، جام پیروزی به تلگرام تعلق خواهد گرفت. اپلیکیشنی که توسط یکی از مدیران اصلی وب سایت VK.com در روسیه به وجود آمده است. در این اپلیکیشن شما قادر خواهید بود تا علاوه بر عکس، ویدئو و موسیقی، هر فرمت دلخواه دیگری را با دوستان خود به اشتراک بگذارید. برای مثال فرمتهای Apk ,txt ,doc ,pdf و... از فرمتهای بسیار مهم و البته رایجی هستند که در اپلیکیشن تلگرام میتوانید آنها را برای دوستانتان ارسال کنید. اگر از کاربران لاین یا وایبر هستید و قصد ارسال یک فایل موسیقی یا... را به دوستان خود دارید، چارهای جز عوض کردن اپلیکیشن پیامرسان خود نخواهید داشت. البته با توجه به رقابت مابین این اپلیکیشنها، احتمال آنکه در آینده هر سه اپلیکیشن واتساپ، وایبر و لاین در این بخش ارتقا یابند بسیار زیاد خواهد بود.
گزارش تحویل پیام:
اغراق نیست اگر بگوییم عجیبترین بخش این جدول، مربوط به امکان مشاهدهی گزارش تحویل پیامها است. این قابلیت یعنی آگاهی از تحویل داده شدن پیام شما به افراد، به قدری ضروری و مهم است که نبودن آن در یک اپلیکیشن پیامرسانی، یک ضعف عجیب به حساب میآید. عجیب بودن ماجرا وقتی پررنگ تر میشود که بدانید اپلیکیشنی که چنین امکانی را در خود جای نداده، تلگرام است. یک برنامهی کامل که هر امکانی که فکرش را کنید برای شما در نظر گرفته اما بدیهیترین قابلیت را فراموش کرده است. کافی است تا نگاهی به جدول بالا بیندازید تا متوجه شوید هر سه رقیب تلگرام این نکته را رعایت کرده اند، در حالی که تلگرام تنها دو حالت را برای شما تایید خواهد کرد. یک، ارسال موفقیت آمیز پیام از دستگاه شما (یک تیک)، و حالت دوم خوانده شدن پیام توسط فرد مقابل (دو تیک). نظر شما در این باره چیست؟ فکر میکنید سازندگان تلگرام چنین امکانی را فراموش کرده اند؟ یا مانند درج نام کاربران در پیامهای فوروارد شده، این موضوع نیز یکی از سیاستهای عجیب تلگرام به حساب میآید؟
ارسال استیکر:
وجود و قابلیت ارسال استیکر به اندازهی مورد قبل یک ویژگی بدیهی نیست. اما نبود آن در یکی از قدیمیترین اپلیکیشنهای موجود در زمینهی پیامرسانی آنلاین، آن هم اپلیکیشنی که تحت مالکیت فیسبوک اداره میشود طبیعتا به تا اندازهای عجیب است. در واقع واتساپ نه تنها از ارسال استیکر پشتیبانی نمی کند، بلکه یکی از کندترین رویهها را در دریافت بروزرسانی در بین دیگر اپلیکیشنها دارد. اپلیکیشنهای پیامرسان تازه نفس از راه رسیدند، محبوب شدند، فروکش کردند و از دور خارج شدند اما با این حال هنوز هم واتساپ فکری به حال بخش استیکرهای خود نکرده است و این که بر اساس چه سیاستی، واتساپ هنوز قابلیت استیکر را به اپلیکیشن خود اضافه نکرده است، مشخص نیست.
نبود استیکر در واتساپ، فقط و فقط یک نقطه ضعف بزرگ به حساب میآید و هیچ توجیه عاقلانهای نمی توان برای آن پیدا کرد. با وجود رقیبی سرسخت، سریع و سبک همانند تلگرام، واتساپ برای بقا در این چرخه ی رقابتی، ناچار به ارتقای امکانات خود خواهد بود. تلگرامی که در ابتدا محکوم به کپی برداری از واتساپ شده بود، حال به یکی از قدرتمندترین قطبهای پیامرسان، و محبوبترین اپلیکیشن در داخل ایران تبدیل شده است و واتساپ، همچنان در دنیای قدیم خود جا مانده است. اپلیکیشنی که با وجود تمام این کم و کاستها نسبت به رقیبان خود، تنها اپلیکیشن پولی است، و تنها یک سال قادر به استفادهی رایگان از آن خواهید بود.
نسخهی مخصوص وب:
با گسترده شدن اپلیکیشنهای پیامرسان در بین کاربران، طبیعتا وجود نسخههایی به جز موبایل از آنها نیز به امری ضروری تبدیل شد تا کاربر قادر باشد نه تنها در موبایل، بلکه در رایانهی خود نیز به ارسال و دریافت پیامها بپردازد. اما هنوز همه چیز آن طور که باید و شاید ایده آل نبود. چراکه برای مثال اگر در کامپیوتری به جز کامپیوتر شخصی خود قصد استفاده از نسخهی دسکتاپ این اپلیکیشنها را داشتید، مجبور به دانلود دوباره و نصب آنها بودید که طبیعتا چنین موضوعی حتی اگر در تمام کامپیوترها ممکن بود، باز هم ارزش صرف آن همه وقت را نداشت. از همین رو، نسخهی تحت وب نیز به اپلیکیشنهای پیامرسان اضافه شد، به طوری که تنها با مراجعه به یک آدرس اینترنتی خاص از وب سایت برنامه، قادر به استفادهی کامل از امکانات اپلیکیشن پیامرسان میشدید. اما همانطور که در جدول بالا مشاهده میکنید، وایبر و لاین از این موضوع جا مانده اند و تنها اگر کاربر واتساپ یا تلگرام باشید قادر به ارسال و دریافت پیام در مرورگر اینترنتی خود خواهید بود.
نسخهی دسکتاپ:
در بین چهار اپلیکیشن معرفی شده در بالا، تنها واتساپ نرم افزار مخصوص دسکتاپ ندارد که البته با توجه به توضیحاتی که در بخش قبل ذکر شد، میتوان اهمیت نسخهی وب را کمی بیشتر از نسخهی دسکتاپ دانست و در نتیجه، چندان به این نقطه ضعف واتساپ بها نداد. درواقع میتوان اینگونه گفت که هر کامپیوتر که مجهز به ارتباط اینترنتی باشد، بدون شک میتواند به نسخهی تحت وب نیز وصل شود، در حالی که اتصال به نسخهی دسکتاپ، نیازمند نصب بودن نرم افزار آنها خواهد بود.
میزان مصرف دیتا در تماس صوتی:
در تست جالبی که توسط یکی از وبسایتهای خارجی صورت گرفته است، ۱۰ اپلیکیشن برتر و شناخته شده در زمینهی تماس صوتی از جمله وایبر، واتساپ و... در زمینهی دیتای مصرفی، مورد آزمایش قرار گرفتهاند. در بین اپلیکیشنهای موجود در این تست، لاین، وایبر و واتساپ حضور داشته اند که نمودار بالا نحوه ی عملکرد آن ها را به نمایش گذاشته است (تلگرام به دلیل عدم امکان تماس صوتی در لیست وجود ندارد). اپلیکیشن LINE با مصرف۳۷۴ کیلوبایت در دقیقه، بهترین گزینه برای کاربرانی است که تمایل به استفاده از سرویس تماس صوتی، و صرف کمترین هزینه برای آن را دارند. با وجود پایین بودن حجم دیتای مصرفی، صدای موجود در تماس صوتی لاین، بسیار واضح و با کیفیت است و میتوان به نوعی آن را کاملترین انتخاب دانست. اما اگر به دنبال کیفیت صدایی فراتر هستید و مکالمهای با کیفیت فوقالعاده عالی را تجربه کنید، باید ۲۰۰ کیلوبایت بیشتر را تقبل کرده و از اپلیکیشن وایبر استفاده کنید. این اپلیکیشن دو پله پایینتر از لاین و سه پله بالاتر از واتساپ قرار گرفته و اگر از بستههای محدود استفاده میکنید، انتخاب یکی از دو اپلیکیشن لاین یا وایبر، نسبت به اپلیکیشن واتساپ معقولتر به نظر میآید. به خصوص که در تستی هم که توسط ما صورت گرفت، تفاوت کیفیت صدای مکالمه، در واتساپ و وایبر، بسیار کم و قابل چشمپوشی بود.
جمعبندی
در انتها باید گفت که تفاوتهای موجود بین این چهار اپلیکیشن، آنچنان بزرگ و مهم نیست که کاربری را قانع کند که از یک اپلیکیشن، به اپلیکیشن دیگر کوچ کند. با این حال با توجه به موارد مورد نیاز هرکاربر، رتبه بندی اپلیکیشنها میتواند متفاوت باشد. طبق آخرین گزارشات موجود، اپلیکیشن واتساپ هم اکنون بیش از ۸۰۰ میلیون کاربر فعال دارد (که البته مدت فعالیت آن نیز در این تعداد بالا تاثیر داشته است) و بعد از آن وایبر با ۲۴۹ و لاین نیز با ۲۰۵ میلیون کاربر، در رتبههای بعدی قرار دارند. تاکنون آمار دقیق و مشخصی از تعداد کاربران کل تلگرام وجود ندارد و تنها آمار رسمی، حکایت از وجود ۵۰ میلیون کاربر فعال در هر ماه دارد.
منبع زومیت